به گزارش سرویس استان ها نودادامروز ،در اجلاس رؤسای دانشگاه‌های غرب کشور که با حضور دکتر همایون مرادنژادی رئیس دانشگاه ایلام و به میزبانی دانشگاه رازی بعدازظهر دوشنبه ۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ برگزار شد، سند تأسیس «کنسرسیوم دانشگاه‌ های زاگرس» با اجماع کامل شرکت‌کنندگان به امضا رسید.

امضای سند تأسیس کنسرسیوم دانشگاه‌ های زاگرس در اجلاس رؤسای دانشگاه‌ های غرب کشور

این کنسرسیوم به عنوان نهادی علمی، فرابخشی و ساختاریافته با مأموریت اصلی صیانت، بازآفرینی و احیای زیست‌بوم راهبردی زاگرس تشکیل شد.

اهمیت زیست‌بوم زاگرس و ضرورت صیانت

در متن بیانیه این سند آمده است: زاگرس صرفاً یک رشته‌کوه یا پهنه جغرافیایی نیست بلکه یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های شکل‌گیری تمدن ایرانی، زیست‌بوم مادر فلات ایران و ستون فقرات پایداری اقلیمی، آبی و زیستی کشور به شمار می‌رود.

این پهنه عظیم طبیعی طی هزاره‌ها بستر شکل‌گیری تمدن‌ها، استقرار جوامع انسانی، تکوین معیشت‌های پایدار و حفظ تعادل‌های اکولوژیک در گستره ایران‌زمین بوده است.

امروزه زیست‌بوم زاگرس با مجموعه‌ای از چالش‌های عمیق و پیچیده مواجه است از جمله تخریب جنگل‌ها، آتش‌سوزی‌های مکرر، گسترش آفات و بیماری‌های گیاهی، بحران منابع آب و خاک و پیامدهای تغییرات اقلیمی استمرار این روندها تهدیدی جدی برای امنیت زیستی، انسجام اجتماعی و مسیر توسعه پایدار کشور محسوب می‌شود.

بر این اساس، صیانت و احیای زاگرس ضرورتی ملی، تمدنی و بین‌نسلی است.

مأموریت‌های محوری کنسرسیوم

کنسرسیوم دانشگاه‌های زاگرس مأموریت‌های خود را در شش محور کلیدی تعریف کرده است:

1. پایش جامع و داده‌محور وضعیت زیست‌بوم زاگرس و ایجاد زیرساخت‌های اطلاعاتی و رصدخانه‌های علمی.
2. ارائه راهکارهای علمی و فناورانه برای مدیریت آتش‌سوزی‌ها، آفات و مخاطرات زیست‌محیطی.
3. حفاظت و باززنده‌سازی تنوع زیستی جنگل‌ها و رویشگاه‌های طبیعی.
4. توسعه مدیریت پایدار منابع آب و خاک و مقابله با فرسایش سرزمین.
5. توانمندسازی تاب‌آوری اجتماعی، اقتصادی و معیشتی جوامع محلی.
6. پشتیبانی علمی و مشورتی از سیاست‌گذاری‌های ملی و منطقه‌ای مرتبط با زاگرس.

ساختار حکمرانی علمی و نقش دانشگاه‌ها

این کنسرسیوم بر پایه الگویی از حکمرانی علمی و تقسیم کار تخصصی میان دانشگاه‌های عضو شکل گرفته است به گونه‌ای که هر دانشگاه متناسب با ظرفیت علمی و موقعیت جغرافیایی خود مسئولیت بخشی از مأموریت‌ها را بر عهده دارد.

دبیرخانه کنسرسیوم در دانشگاه رازی مستقر خواهد بود و وظیفه هماهنگی فعالیت‌ها، پیگیری مصوبات، شبکه‌سازی علمی و ارتباط با نهادهای ملی و دستگاه‌های اجرایی را بر عهده دارد.

فرآیندهای تصمیم‌گیری نیز بر مبنای خرد جمعی، شفافیت و مشارکت فعال اعضا انجام می‌شود تا نقش دانشگاه‌ها از سطح مشاوره‌ای صرف به سطح کنشگری فعال در حل مسائل کلان ارتقا یابد.

ضرورت حمایت ملی و تعهد دانشگاه‌ها