به گزارش سرویس استان ها نودادامروز ،علی نجفی‌فر گفت: کشاورزی خورشیدی یا «آگری‌ولتِیکس» می‌تواند با فراهم کردن امکان تولید هم‌زمان محصولات کشاورزی و انرژی خورشیدی در یک قطعه زمین، به عنوان یکی از راهکارهای نوین برای کاهش مصرف آب، حفظ اراضی کشاورزی و توسعه انرژی پاک در مناطق گرم و خشک استان از جمله شهرستان‌های مهران، دهلران، آبدانان و دره‌شهر مورد توجه قرار گیرد.

کشاورزی خورشیدی می تواند مصرف آب را در مناطق گرم ایلام کاهش دهد

نجفی فر اظهار کرد: کشور امروز به صورت هم‌زمان با چالش‌هایی همچون کاهش منابع آب زیرزمینی، تغییرات اقلیمی، افزایش نیاز به انرژی، ناترازی برق و ضرورت حفاظت از اراضی کشاورزی مواجه است و در چنین شرایطی باید به سمت مدیریت هوشمندانه و چندمنظوره منابع و ظرفیت‌های طبیعی حرکت کرد.

وی افزود: آگری‌ولتِیکس یا کشاورزی خورشیدی، رویکردی نوین است که در آن پنل‌های خورشیدی با طراحی، ارتفاع و آرایش مناسب در اراضی کشاورزی نصب می‌شوند، به گونه‌ای که امکان ادامه کشت و تولید محصول در زیر یا بین پنل‌ها وجود داشته باشد.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ایلام ادامه داد: فلسفه آگری‌ولتِیکس جایگزین کردن کشاورزی با نیروگاه خورشیدی نیست، بلکه استفاده دوگانه و هوشمندانه از یک عرصه برای تولید هم‌زمان غذا و انرژی است.

نجفی‌فر بیان کرد: این رویکرد می‌تواند تا حدی تعارض میان توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و ضرورت حفظ اراضی کشاورزی را کاهش دهد؛ چراکه زمین همچنان در چرخه تولید کشاورزی باقی می‌ماند و در کنار تولید محصول، به یک منبع تولید انرژی پاک نیز تبدیل می‌شود.

وی گفت: بخش‌هایی از مناطق گرم و خشک جنوب و جنوب شرق استان ایلام، به دلیل برخورداری از تابش مناسب خورشید و روزهای آفتابی فراوان، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه انرژی خورشیدی دارند؛ در حالی که کشاورزی این مناطق به دلیل گرمای شدید، رطوبت پایین و تبخیر و تعرق بالا با محدودیت‌های جدی، به ویژه در تولید برخی محصولات باغی، مواجه است.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ایلام تصریح کرد: در چنین شرایطی، پنل‌های خورشیدی در صورت طراحی و مدیریت صحیح می‌توانند با ایجاد سایه کنترل‌شده، در برخی شرایط موجب کاهش تبخیر آب از خاک، تعدیل دمای محیط و خاک و بهبود شرایط رشد گیاه شوند.

نجفی‌فر افزود: این موضوع می‌تواند به افزایش بهره‌وری مصرف آب و افزایش تحمل برخی گیاهان در برابر تنش گرمایی کمک کند و برای مناطق گرم و خشک جنوب ایلام که هر قطره آب از ارزش اقتصادی و زیست‌محیطی بالایی برخوردار است، اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

وی تاکید کرد: البته میزان این اثرگذاری به نوع محصول، اقلیم، شدت تابش، طراحی سازه، میزان سایه‌اندازی و نحوه مدیریت مزرعه وابسته است و نمی‌توان یک نسخه واحد را برای همه محصولات و همه مناطق تجویز کرد.

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی با اشاره به ضرورت رعایت ملاحظات زیست‌محیطی در توسعه سامانه‌های خورشیدی گفت: هرچند در برخی منابع از امکان استفاده از سامانه‌های خورشیدی در مراتع سخن گفته شده است، اما توسعه این تأسیسات در اکوسیستم‌های طبیعی، به ویژه مناطق شیب‌دار و کوهستانی، باید با احتیاط بسیار و پس از ارزیابی‌های دقیق فنی و زیست‌محیطی انجام شود.

وی ادامه داد: احداث سازه‌های مصنوعی و زیرساخت‌های مرتبط با پنل‌های خورشیدی در مراتع طبیعی می‌تواند با تغییر پوشش گیاهی، برهم زدن زیستگاه‌ها، تغییر الگوی رواناب و ایجاد اختلال در فرآیندهای طبیعی، تعادل اکولوژیکی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد و حیات گونه‌های گیاهی و جانوری را با مخاطره مواجه کند.

نجفی‌فر تاکید کرد: کشاورزی خورشیدی نباید بهانه‌ای برای تبدیل اکوسیستم‌های طبیعی به سایت‌های انرژی باشد، بلکه اولویت باید استفاده از اراضی زراعی مناسب، به ویژه زمین‌های مسطح و دارای زیرساخت‌های کشاورزی باشد.

وی افزود: در صورت وجود شرایط مناسب و پس از بررسی‌های دقیق، در برخی مراتع مسطح بیابانی نیز می‌توان با رعایت تمام ملاحظات فنی و اکولوژیکی، امکان‌سنجی اجرای سامانه‌های خورشیدی را بررسی کرد؛ اما اصل اساسی این است که انرژی پاک نباید به قیمت تخریب سرمایه‌های طبیعی و زیستی کشور تولید شود.

رئیس مرکز تحقیقات ایلام یکی دیگر از مزایای آگری‌ولتِیکس را ایجاد ظرفیت درآمدی جدید برای کشاورزان عنوان کرد و گفت: کشاورز می‌تواند ضمن ادامه فعالیت کشاورزی، از تولید انرژی خورشیدی نیز بهره اقتصادی ببرد.