- نویسنده : مریم بالوی فیلی
- ۲۶ آبان ۱۴۰۵
- کد خبر 45003
- بدون نظر
- ایمیل
- پرینت
سایز متن /
به گزارش سرویس استان ها نودادامروز ، آب، در جغرافیای گرم و کمبارش مناطق غربی کشور، تنها یک منبع طبیعی نیست؛ بلکه زیرساختی تعیینکننده برای تولید، اشتغال و ماندگاری جمعیت در روستاهاست. در چنین شرایطی، طرح گرمسیری را باید فراتر از یک پروژه عمرانی و در قامت یکی از برنامههای زیربنایی توسعه کشاورزی و اقتصادی مناطق مرزی ارزیابی کرد.
این طرح با هدف مدیریت منابع آب، تأمین آب موردنیاز شرب و کشاورزی و فراهمکردن زمینه بهرهبرداری از ظرفیت اراضی مستعد، در نیمه غربی کشور و در مجاورت مرز ایران و عراق اجرا شده است.
اهمیت طرح برای استان ایلام از آن جهت دوچندان است که بخشهایی از اراضی مستعد کشاورزی در مناطق جنوبی استان، بهویژه دشتهای موسیان و مهران، در مسیر بهرهمندی از منابع آبی این سامانه قرار گرفتهاند؛ مناطقی که توسعه زیرساختهای آبی میتواند فرصت تازهای برای افزایش تولیدات کشاورزی و تقویت اقتصاد محلی ایجاد کند.
روایت یک مسیر پیچیده؛ آب چگونه به ایلام میرسد؟
بر اساس اطلاعات فنی ارائهشده، آب انتقالی از تونل نوسود به سد ازگله میرسد و پس از ورود به سامانه گرمسیری، در مسیر تعیینشده برای مصرف در بخشهای مختلف توزیع میشود.
تونل انتقال آب نوسود با طول ۴۸.۷ کیلومتر، از سازههای مهم این مجموعه است که آب را از رودخانه سیروان به مسیر سامانه گرمسیری منتقل میکند.
در ادامه، سامانه برای عبور از مسیرهای کوهستانی و ناهموار، مجموعهای از سازههای مهندسی شامل سیفون، کانال، فلوم، باکس، تونل و خطوط انتقال را پشت سر میگذارد.
یکی از سازههای مهم این مسیر، تونل بازیدراز با طول حدود ۸.۵ کیلومتر است که بهعنوان یکی از بخشهای پیچیده سامانه انتقال آب شناخته میشود.
در ادامه مسیر، دو خط لوله فولادی با قطر ۲۴۰۰ میلیمتر و طول مجموع ۱۲۲ کیلومتر، آب موردنیاز استان ایلام را به سمت بخشهای بعدی سامانه منتقل میکنند.
آب پس از عبور از تونل پنجکیلومتری کنجان یک و طی مسیر پنجکیلومتری بهصورت باکس، وارد تونل دوم کنجان به طول ۱۲ کیلومتر میشود. سپس از طریق خط لوله فولادی پنجکیلومتری به مخزن سد کنجان منتقل خواهد شد.
در مرحله بعد، دو مسیر انتقال آب برای بهرهبرداری از اراضی کشاورزی در نظر گرفته شده است؛ نخست خط لوله فولادی به طول حدود ۱۵۵ کیلومتر که آب را از سد کنجان به اراضی موسیان میرساند و دیگری خط لوله فولادی به طول حدود ۲۵ کیلومتر که وظیفه انتقال آب به اراضی مهران را بر عهده دارد.
در کنار این مسیر، خط لولهای به طول ۶۶ کیلومتر نیز برای تأمین آب اراضی منطقه سومار در استان کرمانشاه پیشبینی شده است.
این شبکه گسترده انتقال آب نشان میدهد که اجرای طرح، صرفاً به احداث یک تونل یا سد محدود نیست، بلکه مجموعهای بههمپیوسته از سازههای مهندسی است که باید آب را از مبدأ تا اراضی هدف هدایت کند.
سهم ایلام از گرمسیری
در معرفی تصویری پروژه، سطح اراضی تحت پوشش طرح در استانهای کرمانشاه و ایلام در مجموع حدود ۵۳ هزار هکتار اعلام شده است. همچنین در این معرفی، صرفهجویی انرژی به میزان ۱.۵ میلیارد دلار و ظرفیت اشتغال مستقیم حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ نفر عنوان شده است.
این ارقام، ظرفیت اقتصادی طرح را نشان میدهد؛ اما تحقق واقعی این ظرفیت به عواملی فراتر از انتقال آب وابسته است.
تکمیل شبکههای فرعی و زیرساختهای توزیع، تجهیز مزارع به سامانههای نوین آبیاری، تأمین نهادههای کشاورزی، حمایت از کشاورزان، ایجاد صنایع تبدیلی و فراهمکردن بازار فروش محصولات، حلقههایی هستند که باید در کنار اجرای زیرساخت اصلی مورد توجه قرار گیرند.
برای ایلام، اهمیت موضوع تنها در افزایش سطح زیر کشت خلاصه نمیشود. توسعه کشاورزی در مناطقی مانند موسیان و مهران میتواند زمینه شکلگیری زنجیرهای از فعالیتهای اقتصادی شامل تولید، بستهبندی، فرآوری، حملونقل و عرضه محصولات را فراهم کند.
از سوی دیگر، رونق اقتصادی در مناطق مرزی میتواند به افزایش فرصتهای شغلی، تقویت درآمد خانوارهای روستایی و کاهش انگیزه مهاجرت از روستاها کمک کند.
با این حال، یک پرسش اساسی همچنان پیش روی متولیان قرار دارد: چه میزان از ظرفیت پیشبینیشده طرح تاکنون به بهرهبرداری واقعی رسیده و چه زمانی کشاورزان مناطق هدف میتوانند آثار ملموس آن را در زندگی و فعالیت اقتصادی خود مشاهده کنند؟
مهمترین دستاورد طرح، ایجاد زیرساخت انتقال و تأمین آب برای اراضی مستعد کشاورزی و فراهمکردن زمینه توسعه فعالیتهای تولیدی در مناطق هدف است. با تکمیل شبکههای انتقال و توزیع، امکان بهرهبرداری از ظرفیتهای کشاورزی در مناطق جنوبی استان افزایش پیدا میکند.
کرمی استاندار ایلام به فارس گفت: آب پس از عبور از سازههای اصلی سامانه، تونلهای کنجان و مخزن سد، از طریق خطوط لوله فولادی به طول تقریبی ۱۵۵ کیلومتر به اراضی موسیان و از مسیر دیگری به طول تقریبی ۲۵ کیلومتر به اراضی مهران منتقل میشود.
وی افزود: تکمیل زیرساختهای انتقال و توزیع، تأمین اعتبارات، اجرای شبکههای فرعی و آمادهسازی اراضی از جمله موضوعاتی است که در بهرهبرداری کامل از ظرفیت طرح اهمیت دارد.
نصرالهی کارشناس کشاورزی به فارس گفت: دسترسی پایدار به آب میتواند امکان برنامهریزی بهتر برای کشت، افزایش بهرهوری اراضی، تنوعبخشی به محصولات و توسعه کشتهای اقتصادی را فراهم کند؛ البته این موضوع به مدیریت صحیح منابع آب و انتخاب الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی بستگی دارد.
وی افزود: آب یکی از مهمترین پیشنیازهای کشاورزی است، اما بهتنهایی کافی نیست. توسعه شبکههای آبیاری، مکانیزاسیون، آموزش کشاورزان، تأمین سرمایه در گردش و ایجاد صنایع تبدیلی نیز باید همزمان دنبال شود.
بصیری از کشاورزان مهرانی به خبرنگار ما نیز گفت: مطالبه اصلی کشاورزان، مشخصشدن زمان و نحوه دسترسی به آب، تکمیل شبکههای فرعی و فراهمشدن امکان استفاده عملی از این ظرفیت است. کشاورز برای توسعه زمین خود باید بتواند درباره میزان آب، زمان دسترسی و هزینههای تولید برنامهریزی کند.
وی افزود: دسترسی پایدار به آب میتواند زمینه توسعه سطح زیر کشت، تنوع محصولات و افزایش تولید را فراهم کند؛ به شرط آنکه حمایتهای لازم برای تأمین تجهیزات و هزینههای تولید نیز وجود داشته باشد.
گرمسیری؛ آزمون تبدیل زیرساخت به رفاه
طرح گرمسیری را میتوان یکی از مهمترین فرصتهای زیرساختی برای توسعه کشاورزی در غرب کشور دانست؛ فرصتی که برای استان ایلام، بهویژه مناطق جنوبی و مرزی، اهمیت اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی دارد.
با این حال، موفقیت نهایی چنین پروژهای را نمیتوان تنها با طول تونلها، قطر خطوط لوله یا حجم عملیات عمرانی سنجید. معیار اصلی، میزان بهرهبرداری واقعی، دسترسی کشاورزان به آب، افزایش تولید، ایجاد اشتغال پایدار و بهبود وضعیت معیشتی ساکنان مناطق هدف است.
امروز مطالبه اصلی از متولیان طرح، ارائه گزارشی شفاف از آخرین وضعیت پیشرفت فیزیکی، میزان اعتبار هزینهشده، بخشهای به بهرهبرداری رسیده، اراضی برخوردار از آب و زمانبندی تکمیل شبکههای باقیمانده است.
گرمسیری زمانی به معنای واقعی کلمه به طرح توسعه تبدیل میشود که صدای جریان آب در تونلها و خطوط انتقال، در مزارع موسیان و مهران به افزایش تولید و در زندگی مردم به رونق اقتصادی تبدیل شود؛ چراکه ارزش واقعی یک پروژه بزرگ عمرانی، نه فقط در سازههایی که ساخته میشود، بلکه در تغییری است که در زندگی مردم ایجاد میکند.
نویسنده:زهرا طیبی
#ایران_قوی
#جام_رسانه_امید
#StrongIran
#ایلام-قوی
#ایلام_قوی
https://nodademrooz.ir/?p=45003


